แหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ จังหวัดสุโขทัย

<div>     วัดพิพัฒน์มงคล ตั้งอยู่เลขที่ ๔๖๔ หมู่ที่ ๙ บ้านท่าชุม ตำบลทุ่งเสลี่ยม อำเภอทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ห่างจากที่ว่าการอำเภอทุ่งเสลี่ยมประมาณ ๓ กิโลเมตร เป็นวัดสำคัญวัดหนึ่งของจังหวัดสุโขทัย เดิมเป็นวัดร้างกลางทุ่ง สร้างในสมัยใดไม่ปรากฏหลักฐาน แต่พออนุมานได้ว่า เมืองนี้เป็นเมืองโบราณยุคก่อนสุโขทัย จนถึงบัดนี้ได้ประมาณ ๘๘๑ ปี ดูจากซากอิฐโบราณ</div>
<div>     ปี ๒๕๒๖ พระภิกษุพิพัฒน์มงคล คุณยุตฺโต (พระครูวรคุณประยุต) ได้จาริกธุดงค์มาพักค้างแรมตรงบริเวณที่สร้างวัด ได้รับนิมิตจากพระเจ้าแสนคำฟูว่าสถานที่ดังกล่าวเคยเป็นวัดร้างโบราณมาก่อน ให้ท่านเริ่มสร้างขึ้นเพื่อยกขึ้นเป็นวัดที่ร่มรื่นสวยงาม ท่านจึงได้ริเริ่มสร้างวัดพัฒนาเรื่อยมา ขณะนี้ อาคารเสนาสนะภายในวัดประกอบด้วย รัตนอุโบสถ (โบสถ์แก้ว) พุทธวิหารลายคำ วิหารล้านนา เป็นต้น ปูชนียวัตถุมีพระพุทธรูปศิลปะสุโขทัย เนื้อทองคำ นาก เงิน พระพุทธรัตนมณี ซึ่งขุดพบได้บริเวณสร้างวัด และพระบรมสารีริกธาตุ ที่ได้อัญเชิญมาจากประเทศศรีลังกา ในปี พ.ศ.๒๕๕๕ วัดแห่งนี้ได้รับการประกาศเป็นวัดร่มเย็นขององค์การบริหารส่วนจังหวัดสุโขทัย</div>

วัดพิพัฒน์มงคล

<div>โครงการนี้เกิดขึ้นจากเจตนารมณ์ของนายแพทย์ปราเสริฐ และคุณวัลลีย์ ปราสาททองโอสถ เจ้าของโครงการ ภายใต้ปรัชญาแนวคิดว่า เราปลูกพืชทุกต้นโดยพึ่งพาธรรมชาติ บำรุงดินอย่างอ่อนน้อม คำนึงถึงคุณภาพของผลผลิตเช่นเดียวกับอาหารที่เราบริโภคเอง และใส่ใจพื้นที่สีเขียวทั้งหมดอย่างทั่วถึง เราปล่อยให้โครงการฯ เติบโตอย่างช้าๆ โดยไม่คิดจะปรับเปลี่ยนไปสู่ระบบเกษตรเชิงอุตสาหกรรมเพราะการเพิ่มพื้นที่เกษตรอินทรีย์จนกว้างใหญ่เกินกำลัง อาจทำให้เราไม่สามารถดูแลพื้นที่สีเขียวได้ถ้วนถี่เช่นเดิม เราจึงเลือกเดินบนเส้นทางเกษตรกรรมที่ยั่งยืนในวิถีพอเพียง ด้วยรู้ดีว่าสิ่งที่ลงมือทำสามารถสร้างรอยยิ้มมหาศาลแก่ทุกชีวิตที่เข้ามามีส่วนเกี่ยวข้อง ตั้งแต่ต้นทางการผลิต ไปจนสิ้นสุดปลายทางที่การบริโภค นี่จึงเป็นมากกว่าความศรัทธาและคงไม่เกินเลยนัก หากจะกล่าวว่า..."เกษตรอินทรีย์คือชีวิตของเรา</div>
<div>     หากมองลงมาจากมุมสูง โครงการเกษตรอินทรีย์สนามบินสุโขทัย ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของสนามบินสุโขทัย จะปรากฏเป็นภาพผืนดินที่ปกคลุมไปด้วย สีเขียวๆ ของท้องนา แปลงผัก และสวนผลไม้ โดยมีถนนลาดยางสายเล็กๆ จากสนามบินลากตัดผ่านโครงการฯ ในแนวตะวันออก-ตะวันตกเพื่อเชื่อมต่อไปยังทางหลวงหมายเลข 1195</div>
<div>     โครงการเกษตรอินทรีย์สนามบินสุโขทัย ได้รับรางวัลอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย(Thailand Tourism Awards) ครั้งที่ 8 ประจำปี 2553 ประเภทแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร ของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย และรางวัลผลิตภัณฑ์ "ข้าวหอมสุโข" ได้รับคัดสรรสุดยอดหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ไทย ปี 2553 ครั้งที่ 1 ระดับ 5 ดาว ของจังหวัดสุโขทัย</div>

โครงการเกษตรอินทรีย์สนามบินสุโขทัย

<div>อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย ได้รับการยกย่องให้เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของโลก ร่วมกับอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย และอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชรใน พ.ศ. 2534 เนื่องจากหลักฐานที่ปรากฏแสดงให้เห็นถึงผลงานทางสถาปัตยกรรมที่โดดเด่น นับเป็นตัวแทนของศิลปกรรมไทยยุคแรกและเป็นต้นกำเนิดของการสร้างประเทศ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2533 มีโบราณสถานที่สำคัญมากมาย เช่น วัดพระศรีรัตน-มหาธาตุเชลียง วัดช้างล้อม วัดเจดีย์เจ็ดแถว วัดนางพญา เป็นต้น</div>
<div><strong>วัดพระศรีรัตนมหาธาตุเชลียง </strong>เป็นโบราณสถานที่อยู่ในอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย เป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดราชวรวิหาร เป็นวัดที่มีความสำคัญมาแต่โบราณกาล สร้างขึ้นเมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 17-18 โดยวัดนี้เป็นวัดสำคัญในเขตเมืองเชลียงมาแต่เดิม วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ ได้ขึ้นทะเบียนโบราณสถานแห่งชาติ เมื่อปี พ.ศ. 2478 และได้รับสถาปนาเป็นพระอารามหลวง เมื่อปี พ.ศ. 2501</div>
<div>วัดช้างล้อม เป็นโบราณสถานสำคัญ ตั้งอยู่ในอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย อำเภอศรีสัชนาลัย มีเจดีย์ประธานทรงลังกาขนาดใหญ่ ตั้งอยู่บนฐานประทักษิณรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสซ้อนกันหลายชั้น มีทางเดินเป็นบันไดขึ้นไปยังชั้นบน โดยรอบเจดีย์มีช้างปูนปั้นเต็มตัวประดับโดยรอบฐานทั้ง 4 ด้าน ด้านละ 9 เชือก (ยกเว้นด้านหนึ่งซึ่งเป็นบันไดทางขึ้นมีเพียง 8 เชือก) และที่มุมมีช้างขนาดใหญ่ประดับอีก 4 เชือก รวมเป็น 39 เชือก ช้างเชือกใหญ่ที่อยู่มุมเจดีย์เป็น ช้างทรงเครื่องมีลวดลายปูนปั้นประดับที่คอ และข้อเท้าสวยงามกว่าช้างที่ฐานสี่เหลี่ยม ระหว่างช้างปูนปั้นที่ฐานนั้นจะมีเสาประทีปศิลาแลงสลับเป็นระยะ ด้านหน้าช้างแต่ละเชือกจะมีพุ่มดอกบัวตูมปูนปั้นวางตั้งอยู่ นักวิชาการสันนิษฐานว่า วัดช้างล้อมนี้น่าจะเป็นวัดเดียวกันกับที่ปรากฏในศิลาจารึกหลักที่ 1 ที่กล่าวไว้ว่าในปี พ.ศ. 1829 พ่อขุนรามคำแหงทรงให้ขุดเอาพระธาตุขึ้นมาทำบูชา และฝังลงในกลางเมืองศรีสัชนาลัยก่อนก่อพระเจดีย์ทับลงไป 2.3 <strong>วัดเจดีย์เจ็ดแถว </strong>เป็นหนึ่งในโบราณสถานที่สำคัญของอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย โดยตัววัดตั้งอยู่ด้านหน้าวัดช้างล้อม หันหน้าไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ วัดนี้มีเอกลักษณ์โดดเด่นกว่าวัดอื่นๆ ในเมืองศรีสัชนาลัย เพราะมีเจดีย์แบบต่างๆ กันมากมาย เช่น เจดีย์ประธานรูปดอกบัวตูมด้านหลังพระวิหารซึ่งเป็นศิลปะแบบสุโขทัยแท้ เจดีย์ราย 26 องค์</div>
<div><strong>วัดนางพญา </strong>เป็นโบราณสถานที่อยู่ในอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย ตั้งอยู่ใกล้กับกำแพงเมืองด้านทิศใต้ วัดหันหน้าไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ โบราณสถานที่สำคัญประกอบด้วยเจดีย์ประธานเป็นเจดีย์ ทรงกลมตั้งอยู่บนฐานประทักษิณ ที่ชั้นมาลัยเถาก่อซุ้มยื่นออกมาทั้งสี่ทิศ ซุ้มด้านหน้ามีบันไดทางขึ้นจนถึงภายในโถงเจดีย์ ตรงกลางโถงมีแกนเจดีย์ประดับด้วยลวดลายปูนปั้น วิหารก่อด้วยศิลาแลงมีมุขหน้าและมุขหลัง ผนังวิหารเจาะช่องแสง ผนังด้านทิศใต้ ยังมีลวดลายปูนปั้นที่สวยงาม ลวดลายปูนปั้นที่วัดนางพญามีลักษณะเด่น คือ ลวดลายปูนปั้นทำเป็นกึ่งมนุษย์กึ่งวานรกำลังวิ่ง แต่ถูกทำลายไปบางส่วน นอกจากนี้ยังทำเป็นรูปลวดลายพรรณพฤกษาและรูปเทพพนม ซึ่งเป็นฝีมือชั้นครู รูปแบบศิลปะอยู่ในสมัยอยุธยาตอนต้น ลวดลายปูนปั้นนี้ได้เป็นแบบการทำทองลายสุโขทัย ที่เป็นของฝากที่มีราคาสูงและมีชื่อเสียงมาก เรียกว่า "ทองโบราณสุโขทัย</div>

อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย

<div>ร่องรอยทางอารยธรรมที่แสดงให้เห็นถึงความเจริญรุ่งเรืองในอดีต ซึ่งมีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 700 ปี และเป็นราชธานีแรกของประเทศไทย จนได้รับการประกาศให้เป็นมรดกโลก อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ครอบคลุมพื้นที่ 70 ตารางกิโลเมตร มีโบราณสถานที่ขึ้นทะเบียนกับกรมศิลปากรแล้ว 193 วัด และมีวัดที่มีชื่อเสียงและเป็นที่รู้จัก เช่น</div>
<div><strong>วัดมหาธาตุ </strong>ตั้งอยู่บริเวณใจกลางเมืองโบราณสุโขทัย ประกอบด้วยเจดีย์ประธาน วิหาร มณฑป โบสถ์ และเจดีย์รายจำนวนมากถึง 200 องค์ เจดีย์ประธาน ซึ่งตั้งเด่นสง่างามมีลักษณะเป็นเจดีย์ทรงดอกบัวตูม(ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์) ถือว่าเป็นสถาปัตยกรรมที่แสดงถึงเอกลักษณ์ของศิลปะสุโขทัยโดยแท้</div>
<div><strong>พระบรมราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช </strong>สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2518 ลักษณะพระบรมรูปพ่อขุนรามคำแหงมหาราชเป็นพระบรมรูปหล่อด้วยโลหะทองเหลืองผสมทองแดงรมดำ ขนาด 2 เท่าขององค์จริง สูง 3 เมตร ประทับนั่งห้อยพระบาทบนพระแท่น มนังคศิลา พระหัตถ์ขวาถือคัมภีร์ พระหัตถ์ซ้ายอยู่ในท่าทรงสั่งสอนประชาชน แท่นด้านซ้ายมีพานวางพระขรรค์ไว้ข้าง ๆ ลักษณะพระพักตร์เหมือนอย่างพระพุทธรูปสมัยสุโขทัยตอนต้น ที่ถ่ายทอดความรู้สึกว่า พ่อขุนรามคำแหงมหาราชมี น้ำพระทัยเมตตากรุณา ยุติธรรม มีความเด็ดขาดในการปกครองแบบพ่อปกครองลูก ที่ด้านข้างมีภาพแผ่นจำหลักจารึกเหตุการณ์เกี่ยวกับพระราชกรณียกิจของพระองค์ตามที่อ้างถึงในจารึกสุโขทัย</div>
<div><strong>วัดศรีสวาย </strong>ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของวัดมหาธาตุประมาณ 350 เมตร โบราณสถานในกำแพงแก้ว ประกอบไปด้วยปรางค์ 3 องค์ที่มีรูปแบบศิลปะลพบุรี แต่ลักษณะของปรางค์ค่อนข้างเพรียว ตั้งอยู่บนฐานเตี้ยๆ มีลวดลายปูนปั้น บางส่วนเหมือนลายบนเครื่องถ้วยจีนสมัยราชวงศ์หยวน ได้พบทับหลังสลักเป็นรูปนารายณ์บรรทมสินธุ์ ชิ้นส่วนของเทวรูป และศิวลึงค์ อันเป็นเครื่องแสดงให้เห็นว่าวัดศรีสวายเคยเป็นเทวสถานในศาสนาฮินดูมาก่อน แล้วแปลงเป็นพุทธสถาน โดยต่อเติมวิหารขึ้นที่ด้านหน้าเป็นวัดในพุทธศาสนาภายหลัง</div>
<div><strong>วัดสระศรี </strong>เป็นวัดอยู่ในทิศตะวันตกเฉียงเหนือของวัดมหาธาตุ ตั้งอยู่กลางสระน้ำที่มีขนาดใหญ่ที่สุดชื่อว่า ตระพังตระกวน สิ่งสำคัญของวัดประกอบด้วย เจดีย์ทรงระฆัง วิหารและพระอุโบสถกลาง ส่วนพระอุโบสถที่อยู่กลางน้ำ ก็เป็นความเชื่อถือของพุทธศาสนิกชน ที่ใช้น้ำในความหมายของความบริสุทธิ์ของขอบเขต เรียกว่า อุทกสีมา หรือ นทีสีมา ที่กันไว้เป็นเขตสำหรับให้พระสงฆ์ทำสังฆกรรม</div>
<div align="left"><strong>วัดศรีชุม </strong>อยู่นอกเมืองโบราณสุโขทัยตรงมุมตะวันตกเฉียงเหนือพอดี สิ่งสำคัญ คือ มณฑปที่ประดิษฐานพระพุทธรูปนั่งขนาดใหญ่เต็มพื้นที่ภายในอาคาร มีขนาดหน้าตักกว้าง 11.30 เมตร สันนิษฐานว่าเป็นพระพุทธรูปที่ปรากฏเรียกตามที่ปรากฏในศิลาจารึกหลักที่ 1 ว่าพระอจนะ (ซึ่งอาจมาจากคำว่า อจละ แปลว่า ไม่หวั่นไหว) เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย องค์ที่เห็นในปัจจุบันนี้ได้บูรณปฏิสังขรณ์จากเค้าโครงแกนอิฐเดิมขึ้นใหม่ราวปีพุทธศักราช 2496-2499 หนังสือพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาที่เขียนในสมัยอยุธยาตอนปลาย เรียกสถานที่นี้ว่า "ฤาษีชุม</div>

อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย

เป็นแหล่งรวบรวมและจัดแสดงศิลปวัตถุที่ได้จากการขุดค้นทางโบราณคดีภายในเมืองสุโขทัย ตัวอาคารสร้างเป็นอาคารทรงไทย 2 ชั้น แบ่งส่วนการจัดแสดงโบราณวัตถุไว้เป็น 3 ส่วนดังนี้
อาคารลายสือไท 700 ปี เป็นอาคารใหญ่ชั้นเดียวแต่มีสองหลังติดกัน ตั้งอยู่ด้านหน้าห้องแรกเป็นห้อง ฉายสไลด์มัลติวิชั่น เรื่องราวเกี่ยวกับสุโขทัยและเมืองเก่าๆ ที่สำคัญ
อาคารพิพิธภัณฑ์ แบ่งไว้เป็น 2 ชั้น ใช้จัดแสดงศิลปวัตถุยุคต่างๆ ที่ได้จากการขุดค้นและบูรณบริเวณเมืองสุโขทัย ศรีสัชนาลัย และบริเวณใกล้เคียง
พิพิธภัณฑ์กลางแจ้ง อยู่ด้านนอกโดยรอบอาคารใหญ่ใช้แสดงศิลปวัตถุโบราณจำลองชิ้นใหญ่ๆ เพื่อเป็นแหล่งโบราณคดี อาทิ พระพุทธรูปศิลา เตาทุเรียงจำลอง ช้างล้อมฐานเจดีย์จำลอง แผ่นจำหลัก เรือนไทยแบบต่างๆ ฯลฯ

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติรามคำแหง

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สวรรควรนายก เป็นพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติในส่วนภูมิภาคที่กรมศิลปากรจัดตั้งขึ้นอีกแห่งหนึ่งในจังหวัดสุโขทัย การจัดตั้งพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสวรรควรนายก แห่งนี้ สืบเนื่องมาจากการที่พระสวรรควรนายก (ทองคำ จิตรธร) อดีตเจ้าอาวาสวัดสวรรคาราม (วัดกลาง) ซึ่งเป็นเจ้าคณะจังหวัดสุโขทัยขณะนั้น ได้รวบรวมและสะสมศิลปโบราณวัตถุไว้เป็นจำนวนมาก และแสดงเจตนารมณ์ว่า เมื่อมรณภาพแล้ว จะมอบศิลปโบราณวัตถุเหล่านั้นให้เป็นสมบัติของชาติ โดยขอให้กรมศิลปากรจัดตั้งพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติขึ้นภายในวัดสวรรคาราม <br><br>
     สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีเปิดในวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2527 อาคารจัดแสดงของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสวรรควรนายก เป็นอาคารทรงไทยประยุกต์สองชั้น ออกแบบโดยนายเมธี คันธาโร สถาปนิกกองสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสวรรควรนายก

อุทยานแห่งชาติรามคำแหง หรือ เขาหลวง ครอบคลุมพื้นที่ของอำเภอเมืองสุโขทัย 

อุทยานแห่งชาติรามคำแหง

อุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าถ้ำเจ้าราม

สถานที่ท่องเที่ยวแนะนำ